محمد يار بن عرب قطغان
84
مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى )
در اطاعت و فرمانبردارى اقتدا به امير شاه منصور كرد . و چون نواحى بادغيس مضرب خيام ظفر اعلام گرديد ، سيلاب اضطراب بناى ثبات سلاطين و امراى خراسان انهزام ساخته ، غريق بحر حيرت و انديشه گشتند و كرّت ديگر طريق مشورت مسلوك داشته ، امير ذو النون ارغون صلاح جنگ در صحرا ديد و امير محمد برندوق تحصين را در بلدهء هرات مصلحت نمود و قبل از آنكه خاطر برآن قرار دهند ، صباح پنجشنبه روز « 1 » هفتم محرم الحرام سنهء ثلاث عشر و تسعمائة 132 شجاعت آثارى « 2 » محمد خان شيبانى با سپاه افزون ( 52 الف ) و حوادث آسمانى طالع « 3 » گشت و منقلاى آن سپاه مظفرلوا ، محمد تيمور سلطان بن محمد خان شيبانى و محمود سلطان بودند و برانغار و جوانغار آراسته ، « 4 » به ميدان قتال رسيدند . و بديع الزمان ميرزا و مظفر حسين گوركان نيز بالضروره از روى اضطرار به تعبيهء « 5 » سپاه پرداخته ، مانند كسى كه درياى محيط را خواهد به قبضهء خاك نمناك انباشته گرداند و سيلاب بلا را به مشت خاك و خاشاك از رفتار باز دارد ، در مقام مدافعه و مقاتله آمدند . دو لشكر روبهرو صف بركشيدند * به قصد يكدگر خنجر كشيدند خروشيدن بهادران تهمتن و آواز نقاره و نفير و سورن ، زلزله در زمين و زمان انداخت و درخشيدن خود و مغفر و لمعان برگستوان « 6 » و جوشن ، تفسير آيهء يَكادُ سَنا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِالْأَبْصارِ ظاهر ساخته ، در گرد سپاه شعلهء تيغ * بنمود سنان برق از ميغ « 7 » و عقاب تير جهت طعمهء برنا و پير دهان باز كرد و اژدهاى سنان از طعن زمرهء صغير و كبير زبان دراز گردانيده ، ( بيت : ) در آن ميدان سنان آتشانگيز * ز بهر طعن گردان شد زبان تيز عقاب تير آمد « 8 » سرخ منقار * ز خون پردلان روز پيكار
--> ( 1 ) . ت : روز پنجشنبه ( 2 ) . ت : آثار حرب ( 3 ) . ت : ظاهر . حبيب السير ، ج 4 ، ص 374 : « ظاهر » . ( 4 ) . س : بر سپاه آراسته ( 5 ) . س : طعبيه ( 6 ) . س : قبه سپر بر كتوال ( 7 ) . حبيب السير ، ج 4 ، ص 375 : « بسان برق در ميغ » . ( 8 ) . س : آيد